Genjatan Senjata : Adakah Palestin Benar-Benar Merdeka atau Sekadar Berhenti Sementara?

 KAMAR ILHAMKU - Pada 10 Oktober 2025, genjatan senjata antara Gaza Strip (termasuk pihak Hamas) dan negara Israel dilaporkan mulai berkuat kuasa berdasarkan pelan perjanjian peringkat pertama yang dirangka oleh Donald Trump bersama rakan rundingannya. Reuters+5CSIS+5ABC News+5 Perjanjian ini meliputi aspek‐aspek seperti: pengeluaran tebusan oleh Hamas, pembebasan tahanan Palestin oleh Israel, pengunduran sebahagian tentera Israel di Gaza, dan peningkatan bantuan kemanusiaan ke Gaza. Reuters+1

Apakah genjatan senjata yang dipersetujui menjamin suatu kehidupan baharu kepada warga Palestin atau buat sementara waktu? 

Momen ini dilihat oleh sesetengah pihak sebagai titik perubahan yang berpotensi bagi konflik Israel‐Palestin, namun daripada sudut “kemerdekaan” atau “kedaulatan” penuh Palestin, masih banyak kekaburan.

---

Apakah yang dimaksudkan dengan “kemerdekaan” bagi Palestin?

Untuk menilai sama ada Palestin benar-benar “merdeka”, perlu dijelaskan terlebih dahulu definisi kemerdekaan dalam konteks ini. Antara ciri utama kemerdekaan atau kedaulatan negara ialah:

1. Penguasaan terhadap wilayah secara efektif (termasuk ekonomi, pentadbiran, keselamatan) tanpa campur tangan asing atau kuasa penjajah.

2. Pengiktirafan antarabangsa yang meluas sebagai entiti berdaulat dengan hak untuk menyertai institusi antarabangsa.

3. Kebebasan untuk membuat dasar luar dan dalam negeri sendiri tanpa syarat yang mengikat daripada pihak lain.

4. Kawalan terhadap keselamatan sempadan, undang-undang dan pengurusan dalam negara (termasuk tentera serta polisi domestik).

Berdasarkan parameter tersebut, kita akan menilai sejauh mana situasi terkini di Palestin (terutamanya Gaza dan wilayah Palestin secara amnya) memenuhi syarat‐syarat kemerdekaan.

---

Apakah perubahan selepas genjatan senjata 10 Oktober 2025?

Beberapa perkembangan utama boleh dikenalpasti:

• Perjanjian genjatan senjata telah diumumkan dan mula berkuat kuasa. The Guardian+2CSIS+2

• Sebahagian tentera Israel mula menarik diri atau menukar penempatan mereka di Gaza, dengan kawalan Israel dilaporkan masih kekal ke atas sekitar 50‐60% kawasan Gaza dalam fasa pertama. Reuters+2Al Jazeera+2

• Bantuan kemanusiaan ke Gaza dilaporkan mula bergerak secara lebih besar skala, dan orang ramai di Gaza mula kembali ke kawasan terdampak perang. AP News+1

• Namun, masih terdapat banyak syarat yang belum diselesaikan: pengunduran penuh, kawalan keselamatan, pembentukan pentadbiran perpindahan, dan disarmament (penyerahan senjata) oleh Hamas sebagai antara elemen yang belum selesai. CSIS+1

---

Kenapa masih sukar untuk menyatakan Palestin “benar‐benar” merdeka

Berdasarkan analisis, terdapat beberapa faktor yang menunjukkan bahawa kemerdekaan penuh Palestin belum tercapai:

1. Penguasaan Israel yang masih besar
   Walaupun terdapat pengunduran sebahagian, Israel masih dilaporkan menguasai sekitar 50% ke 60% kawasan Gaza dalam fasa awal. Al Jazeera+2Reuters+2 Kawalan ke atas sempadan, ruang udara, zon keselamatan dan akses mungkin masih dalam tangan Israel atau dibawah syarat yang ditetapkan oleh perjanjian. Ini menunjukkan bahawa Palestin belum mempunyai kawalan penuh terhadap wilayah sendiri secara bebas.

2. Pentadbiran dan kawalan dalam negeri yang masih kompleks
   Meskipun wujud pengumuman pembentukan pentadbiran teknokrat atau badan sementara untuk Gaza, ia belum jelas dalam pelaksanaan penuh. Al Jazeera+1 Tambahan pula, syarat disarmament terhadap Hamas dan pengubahan dinamik kekuatan militan masih belum selesai — yang bermakna kawasan tersebut masih menghadapi ancaman keselamatan dan kawalan yang tidak stabil.

3. Pengiktirafan antarabangsa dan kedaulatan penuh
   Walaupun terdapat sokongan luas terhadap penyelesaian dua negara dan pengiktirafan Palestin oleh beberapa negara, pengiktirafan penuh sebagai negara merdeka dengan kedaulatan penuh (termasuk oleh Israel dan beberapa pihak utama lain) masih belum lengkap. Ini bermakna secara formal, hak Palestin untuk menentukan dasar mereka sendiri masih terhad.

4. Syarat perjanjian dan kekangan yang masih dikenakan
   Perjanjian genjatan senjata ini disertai syarat‐syarat penting (hostage exchange, tahanan, pembebasan, undur tentera) yang boleh memberi Israel kelebihan semasa fasa transisi. Reuters+1 Ini bermakna Palestin dalam posisi “transisi” atau “bertempoh” — bukan kemerdekaan mutlak.

5. Fragiliti genjatan dan potensi kegagalan
   Analisis menunjukkan genjatan ini masih rapuh. Terdapat laporan pelanggaran awal, ketidakpastian sempadan dan prosedur, dan kebimbangan penduduk Palestin bahawa perdamaian boleh runtuh bila‐bila masa. The Guardian+1 Genjatan sahaja bukanlah jaminan bagi kedaulatan atau pembentukan negara merdeka yang stabil.

---

Jadi – pendapat saya: “Tidak, belum”

Berdasarkan bukti dan analisis di atas, saya berpendapat bahawa walaupun genjatan senjata 10 Oktober 2025 merupakan satu perkembangan penting dan berpotensi untuk menuju kemerdekaan atau sekurang‐kurangnya kedaulatan yang lebih besar bagi Palestin, ia belum boleh dikatakan bahawa Palestin telah benar‐benar merdeka. Ini kerana banyak elemen asas kemerdekaan — kawalan wilayah sepenuhnya, pentadbiran bebas tanpa campur tangan, pengiktirafan undang‐undang antarabangsa yang tidak terikat oleh syarat luar, serta keselamatan yang stabil — masih belum dipenuhi.

---

Implikasi dan cabaran ke hadapan

Terdapat beberapa implikasi penting dan cabaran yang perlu dihadapi agar Palestin boleh bergerak ke arah kemerdekaan yang sebenar:

• Pembinaan institusi tempatan yang kuat: Pentadbiran Palestin (atau badan sementara) perlu diberi kuasa sebenar dalam pentadbiran, keselamatan, ekonomi – bukan sekadar simbolik.

• Penarikan kekurangan tentera dan kawalan Israel: Walaupun pengunduran sebahagian telah berlaku, langkah‐lanjutan perlu untuk memulihkan kawalan penuh Palestin terhadap wilayah dan sempadan mereka.

• Penyelesaian komprehensif politik: Isu penyelesaian akhir (status Jerusalem, pengungsi Palestin, sempadan, keamanan jangka panjang) masih belum diselesaikan. Tanpa itu, kedaulatan penuh masih dalam bayang‐bayang.

• Keamanan yang berterusan dan komitmen pihak berkuasa: Genjatan ini masih rapuh, dan kegagalan pihak mana-mana boleh mengakibatkan pembalikan. Maka pemantauan antarabangsa dan mekanisme penyelesaian konflik sangat penting.

• Pengiktirafan antarabangsa dan ekonomi: Palestin perlu mengukuhkan keupayaan ekonomi, penerimaan antarabangsa dan kestabilan untuk membina negara yang mampu berdiri sendiri.

---

Penutup

Walaupun genjatan senjata pada 10 Oktober 2025 merupakan titik penting yang menimbulkan harapan baru bagi rakyat Palestin dan pengamat antarabangsa, ia bukan bermakna bahawa Palestin pada hari ini berada dalam status kemerdekaan penuh. Negara Palestin masih dalam proses — mungkin “kemerdekaan dalam perjalanan” atau “kedaulatan berperingkat” — tetapi belum mencapai kedaulatan mutlak yang memenuhi semua syarat negara merdeka secara bebas dan terpisah.

Harapan saya ialah agar langkah‐langkah transisi ini dapat digerakkan dengan komitmen kuat dari semua pihak (termasuk Israel, Palestin, kuasa serantau dan antarabangsa) untuk memastikan genjatan ini bukan sekadar henti‐tembak sementara, tetapi pintu kepada transformasi yang sebenar.